Post

Viloma-Vākya

Construct a semordnilap

Viloma-Vākya

परीक्षा-कारणाद्, अस्मासु केषाञ्चन पद्य-रचनायां क्लेशत्वाच् च सरलतरा समस्या प्रक्ष्यते सप्ताहे ऽस्मिन्। इह ना ऽनिवार्येण पद्यं लेख्यम् — वाक्य-मात्रम् अप्य् अलम्। 😃

समस्या ३

यथाशक्ति दीर्घतरं “विलोम-वाक्यं” विरच्यताम्। नाम, वाक्यम् अग्रतः पृष्ठतश् चा ऽक्षरशः पठिते ऽर्थवद् भवेत्। नात्र पूर्णं पद्यम् अपेक्षितम्, दीर्घतरं वाक्य-मात्रम् एव, यद् पृष्ठतः पठिते ऽप्य् अर्थवत् तिष्ठति।

यथा —

वंदेहं देवं

ध्येयं यद् उदाहरणवद् अग्रतः पृष्ठतश् च सामान्यता ना ऽपेक्षिता, उभाव् अर्थौ भिन्नौ भवितुम् अर्हतः। केवलम् अर्थवन्तौ भवेताम्।

परीक्षा-सप्ताहाय सर्वेभ्यः शुभाशयाः 👍

आङ्ग्ला-ऽनुवादः

Owing to quiz week and the fact that many of us are not comfortable with composing verses, we have a simpler challenge this week. This time you don’t have to compose an entire verse, just a single sentence or a phrase will do. 😃

Challenge 3

Construct a semordnilap as long as you can in sanskrit. That is, the sentence should make atleast some meaning when you read it forward or backward letterwise. Note there is no restriction to write an entire verse this time, just construct as long sentence as you can which remains meaningful even when read backwards.

For example, वंदे ऽहं देवं

Note that it need not be a palindrome as in this example, but can have different forward and backward meanings. Only they need to be meaningful.

All the best to all for quiz week 👍

समाधानानि


विदिता   भुवि   तिष्ठंति   नद्यो   नगनरा   स्सदा।  
दास्सरा   नग-नद्यो   न   तिष्ठंति   विभुता   दिवि॥  
अन्वयः
विदिताः(सर्वैः ज्ञाताः) नद्यः (सरितः) नग(गिरि)-नराः(मनुष्याः) सदा (सर्वदा) भुवि (पृथिव्याम्) तिष्ठन्ति। दाः (गिरयः), सराः (सरोवराः), नग(वृक्ष)-नद्यः(सरितः) [ईदृशाः च] विभुताः दिवि (आकाशे) न तिष्ठन्ति।



भो   ᳶप्रभारक्ष   मा   भास्वन्देव   त्वाद्यहृदव्यय।  
यव्यद   हृद्य   त्वा   वन्दे   स्वभामाक्षरभा   ᳶप्रभो॥  
अन्वयः
भोः प्रभ भास्वन् देव आद्य-हृद् (प्रथमं हृदयं जीवानां (सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च इति श्रुतेः)) अव्यय, आरक्ष मा। तु पादपूरणाय। यव्य-द (चान्द्रमासं ददातीति) हृद्य स्व-भाम-अक्षर-भाः (स्वभामश्च अक्षरश्च - स्वभामाक्षरः सूर्यः, तस्माद् जाता भाः यस्य सः, चन्द्रः) प्रभो, त्वा वन्दे।



नुत्या   नूनं   त्वेडे   तेत्ताना   जा   म्मे   त्वा   वंदे   देवम्।  
वंदे   देवं   त्वाम्मे   जानात्तातेडे   त्वेनं   नूत्या   नु।  
अन्वयः
अन्वय - अत्त! नूनं त्वा नुत्या ईडे, ते [मम] आनाः, त्वा मे जां देवं वंदे। अन्वय - तात! मे जानात् त्वाम् देवम् वंदे, त्वा इनं नूत्या ईडे। (नु पादपूरणाय)



मारतात   तपोसिंह  
सदामाति   त्वया   सह।  
हस   या   त्वतिमादास  
हंसिपोत   ततारमा॥  
अन्वयः
प्रथमप्रकारः तपोसिंह (तपोवर), हंसिपोत (हंसी ब्रह्मा पोतः पुत्रः यस्य),अतिमादास (अति अत्यधिकं मा ज्ञां येषां ते अतिमाः ज्ञानिनः भक्ताः तेषां दास, भक्ताधीन), मारतात त्वया सह तता (व्याप्ता, देशतः कालतश्च) या रमा (लक्ष्मीः) (सा) सद् (सज्जननान्) आमाति (प्रजानाति, कटाक्षयति, (लक्ष्म्या अपि ज्ञानदाता हरिः किमुतान्येषामिति ध्वनिः)), हस (प्रसन्नो भव)॥ अन्ये प्रकाराः तत (देशतो गुणतः कालतश्च व्याप्त) मा (मां) प्रति हस (प्रसन्नो भव), या रता तता (देशतः कालत एव न तु गुणतः) रमा त्वया सह (त्वदधीनत्वान्नगुणत इति सिद्धम्) सदामाति॥ हसया तु अतिमादास (त्वं हसया भक्तत्वात् हासरूपेण प्रीतत्वेन अतिमा अत्यधिकज्ञानवत्याः लक्ष्म्याः दास इव असि) या अतिमादा त्वया सह आस, (सा) सदामाति (इदानीमपि माति) इत्येनेन लक्ष्म्याः कादापि विष्णोः वियोगः नास्तीति सूचितम्॥ स इति विष्णुसम्बुद्धिः, हस (प्रसन्नो भवः) इति दिक्!



वेदे   यो   ज्ञो   देवे   सो   ज्ञः।  
ज्ञस्सोऽवेदे   ज्ञो   योऽदेवे॥  
अन्वयः
One learned in the Vedas, is learned in the [matters of] the [supreme] deity Viṣṇu. One learned not in veda (i.e., avaidika works), is ignorant in the [matters of] the [supreme] deity Viṣṇu. One learned in Vedas and in the [supreme] deity Viṣṇu is Br̥haspati. One learned [in teaching of things] not vedic (Śukrācārya), is learned (guru) amongs the adeva (asura-s). One learned only about the metals in Vedas (वेदे अयोज्ञः) (that is, pursues only materialistic things), is not learned about the [supreme] deity Vīṣṇu (देवे सो अज्ञः). One learned in planets [and their motion] (ज्ञोदेवे) knows the Vedas (with its sacrificial time accuracy).


This post is licensed under CC BY 4.0 by the author.