Post

Rāvaṇa-tyāga

Do not use the consonants r, v, ṇ

Rāvaṇa-tyāga

इह-सप्ताहे सरलया समस्यया ऽऽरभामहे।

समस्या १


जघान   रावणं   रामस्तं   सन्त्यजतु   सर्वथा।  
र-व-ण-व्यञ्जन-ग्रामं   त्यक्त्वा   वृत्तं   विरच्यताम्॥  
अन्वयः
धेयम्! उपरि दर्शितः पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति। अन्वयोऽयमेव शुद्धः। स्पष्टम्


रामो रावणं हतवान्। अतस् तं रावणं सर्वथा परि-त्यज्य, “र्”, “व्”, “ण्” इत्य्-एतैस् त्रिभिर् व्यञ्जनै रहितं पद्यं लिखथ। (र्-व्-ण्-रहितेन पद्येन राम-रावण-युद्धं वर्ण्यते चेद् वरम्)

समस्याया आद्यत्वान् ना ऽत्र वृत्ते बाधः। पद्यं केना ऽपि वृत्तेन लेख्यम्।

आङ्ग्ला-ऽनुवादः

Starting with a simple challenge this week, here we go.

Challenge #1

जघान रावणं रामस्तं सन्त्यजतु सर्वथा।
र-व-ण-व्यञ्जन-ग्रामं त्यक्त्वा वृत्तं विरच्यताम्॥

Rāma killed Rāvaṇa. So now abandon him completely and write a verse without the letters र्, व् and ण् being used anywhere in it.

(Bonus points if you can describe Rāma Rāvaṇa Yuddha in your verse without using र्, व्, ण्)

Note the above śloka was only the problem, you are not supposed to modify it or anything. You have to compose your own verse. Also, since this is the first challenge, there are no constraints on the metre. You are free to use any metre.

समाधानानि


<स्त्रोन्ग्>कौ<   सिन्धोः   <स्त्रोन्ग्>श<   सम्पूज्य   शक्तिमान्।  
<स्त्रोन्ग्>ले<   लङ्कां   <स्त्रोन्ग्>य<   हन्तुं   दशास्यकम्॥  
अन्वयः
धेयम्! उपरि दर्शितः पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति। अन्वयोऽयमेव शुद्धः। शक्तिमान् लेख-अधिप-समः (लेखाधिपेन इद्रेण समः समानः) कौशिक-इष्टः (कौशिकस्य विश्वामित्रस्य इष्टः प्रियः) सिन्धोः (समुद्रस्य) तटे शम्भुं (शिवं) सम्पूज्य दश-आस्यकं (दश आस्यानि यस्य तं; रावणं) हन्तुं लङ्कां ययौ (अगच्छत्)।



अजात्मजसुतं   नौमि   जानकीसहितं   तथा।  
अयोध्यालोकनाथं   च   दशाननजितं   भजे॥  
अन्वयः
धेयम्! उपरि दर्शितः पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति। अन्वयोऽयमेव शुद्धः। अज-आत्मज-सुतं नौमि जानकी-सहितं तथा। अयोध्या-लोक-नाथं च दश-आनन-जितं भजे।



कौशल्यातनुजो   जगाम   सुभुजो,   भक्त्या   पितुः   सानुजो,   जानक्या   सह   काननं   दशमुखोपध्या   हृता   मैथिली।  
सेतौ   कीशचयैः   पयोधसि   कृते,   ऽतः   कौशलेयेन   स,   लङ्केशो   हतसैन्यसूनुसहज,   एकाकिना   ऽहन्यत॥  
अन्वयः
धेयम्! उपरि दर्शितः पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति। अन्वयोऽयमेव शुद्धः। कौशल्या-तनुजः सुभुजः स-अनुजः, पितुः भक्त्या, जानक्या सह काननं जगाम। दशमुख-उपध्या (दश-मुखस्य रावणस्य उपधिः वञ्चनं, तेन) मैथिली हृता [अभवत्]। अतः, कीश-चयैः (कीशानां वानराणां चयः गणः, तैः) पयोधसि (समुद्रे) सेतौ कृते [सति], सः लङ्का-ईशः हत-सैन्य-सूनु-सहजः (सैन्यं सूनुः सहजाः च हताः यस्य, सः), एकाकिना कौशलेयेन अहन्यत।



दशाननान्तकं   भानुं   सीतापतिं   जनोत्तमम्।  
अयोध्यानायकं   कान्तं   सदा   सदा   नमाम्यहम्॥  
अन्वयः
धेयम्! पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति।



दास्यहम्   कोसलेशस्य   निष्ठायुक्तास्मि   सीतया।  
भक्ताहम्   आञ्जनेयस्य   सत्सङ्ग   उत्सुका   सदा॥  
अन्वयः
धेयम्! पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति।



लङ्काधिपतिनाशाय   जटायुमोक्षदायिने।  
कालनेमिनिहन्ताया   कोसलेशाय   मङ्गलम्॥  
अन्वयः
धेयम्! पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति।



हृदयस्थं   महादीपमीशानं   निगमस्तुतम्।  
नमामि   जानकीकान्तं   जगदानन्ददायकम्॥  
अन्वयः
धेयम्! पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति।



लंकापतिं   दुष्टदशाननं   यो   ऽबोधेन   संयुक्तमनीकसज्जम्।  
एकायुधेनापि   महादिशेषः   स   भूमिजेशोऽजयदन्तिमे   तम्॥  
अन्वयः
धेयम्! पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति।



लक्ष्मीशः   सुततां   गतोऽजजनुषः   कृत्स्नाञ्जनान्ह्लादयं   स्ताताज्ञामनुपालयन्स   गहनं   सीतानुजाभ्यामयात्।  
पौलस्त्योऽपनिनाय   तस्य   दयितां   तं   कौसलः   सानुगम्   आहत्य   क्षितिबाधकं   कपिबलैः   साकं   ह्ययोध्यागमत्॥  
अन्वयः
धेयम्! उपरि दर्शितः पदच्छेदो यन्त्रसाधितत्वाद् अशुद्धो भवितुम् अर्हति। अन्वयोऽयमेव शुद्धः। लक्ष्मीशः कृत्स्नान् जनान् ह्लादयन्, अज-जनुषः (अजात् तद्-नाम्-राज्ञः जनुः जन्म यस्य सः अजजनुः, तस्य) सुतताम् गतः। सः सीता-अनुजाभ्याम् [सह] तात-आज्ञाम् (तातस्य पितुः आज्ञा आदेशः, ताम्) अनुपालयन् गहनम् (काननम्) अयात् (अगच्छत्)। पौलस्त्यः (रावणः) तस्य दयितां (पत्नीम्) अपनिनाय (अपाहरत्)। कौसलः (रामः) तं (रावणम्) क्षिति-बाधकं (क्षितेः पृथ्व्याः बाधकः पीडकः, तम्) सानुगम् (अनुगैः सहितः सानुगः, तम्) आहत्य (हत्वा), कपि-बलैः साकं (सह) हि अयोध्या अगमत् (अगच्छत्)।


This post is licensed under CC BY 4.0 by the author.